شوک قیمت؛ چه چیزی در انتظار ماست؟

شوک قیمت؛  چه چیزی در انتظار ماست؟

روز جدید : محمدرضا یوسفی، استاد اقتصاد دانشگاه مفید: شوک قیمتی از جهات مختلف زندگی اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی مردم را تحت تاثیر قرار خواهد داد. بررسی‌های تجربی نشان می‌دهد که افزایش نرخ ارز در نتیجه این سیاست منجر به افزایش قیمت مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای شده و با توجه به وابستگی تولید به واردات، قیمت محصولات از دو بخش کلیدی کشور افزایش یافته است. اقتصاد، یعنی کشاورزی و صنعت رشد خواهد کرد. با افزایش هزینه‌های تولید، امکان صادرات محصولات به‌ویژه به بخش کشاورزی محدودتر شده و اقتصاد به رکود تورمی عمیق‌تر می‌رود.

با افزایش هزینه‌های تولید، امکان صادرات محصولات به‌ویژه به بخش کشاورزی محدودتر شده و اقتصاد به رکود تورمی عمیق‌تر می‌رود. سرمایه در گردش بسیاری از تولیدکنندگان مختل شده و در اثر فشار قیمتی ایجاد شده مجبور به کاهش ظرفیت یا تعطیلی واحد تولیدی خواهند شد. این امر باعث افزایش بیکاری خواهد شد. تنها تولیدکنندگان رانت جو، مانند خودروسازان (از طریق پیش فروش) و برخی سازمان های غیردولتی با دسترسی آسان به منابع، می توانند سرمایه در گردش را افزایش دهند و در نتیجه، بخش خصوصی واقعی دوباره تضعیف خواهد شد.

دولت نیز از این شوک متضرر خواهد شد، زیرا بزرگترین مصرف کننده و سرمایه گذار در اقتصاد، دولت است. بنابراین افزایش قیمت ها بر هزینه های دولت نیز تاثیر خواهد گذاشت. در مطالعه ای در سال 1982، هر واحد درآمد مازاد دولت از طریق شوک درمانی، هزینه های دولت را 1.24 و هزینه های سرمایه ای دولت را 1.46 افزایش می دهد (مومنی، اقتصاد سیاسی ایران، 122). بنابراین برخلاف انتظار، کسری بودجه در حال افزایش است. تجربه تاریخی به ما می گوید که حجم کل بدهی دولت به بانک مرکزی در پایان سال 67 (دوره دفاعی) حدود یک میلیارد میلیارد تن بود، اما با آزادسازی حجم بدهی دولت به بانک مرکزی بین سال های 68 تا 75، 8. برابری و بدهی شرکت های دولتی 23 برابر شده است. (همان، 123) تجربه دوره های 89 تا 94 و 97 تا 1400 نیز بر همین نکته تأکید دارد. در حالی که کسری بودجه در سال 96 حدود 50 تلاش بود، این رقم در سال 1400 به 300 تلاش رسید که در این راستا دولت با افزایش هزینه های خود مجبور به کاهش سرمایه گذاری و هزینه های آموزشی، بهداشتی و رفاهی و دستیابی به توسعه و آینده است. اهداف جامعه این ترسناک است.

  کشف 32 هزار لیتر سوخت قاچاق در چابهار / قاچاقچی سوخت بیش از 20 میلیارد جریمه شد

اگرچه فقرا یارانه دریافت خواهند کرد، اما آثار تورم ارزش واقعی یارانه نقدی را برای گروهی از افراد فقیر که در مواجهه با رکود تورمی شغل خود را از دست می دهند، کاهش می دهد. آسیب پذیری های بیشتری ایجاد خواهد کرد.

بررسی آمارها نشان می دهد که مناطق و استان های فقیر کشور با نرخ تورم بالاتری مواجه هستند که در نتیجه این مناطق آسیب بیشتری از این منطقه خواهند دید.

گسترش بیشتر فساد و تقاضای رانت نیز پیامد دیگری است. در اقتصاد رانتی ایران، تخفیف در واردات و صادرات افراد و گروه‌های خاص باعث می‌شود در بازار رقابتی جهانی خرید کنند و در بازار انحصاری ایران بفروشند و در نتیجه سودهای کلانی به دست آورند. از سوی دیگر صادرات مواد معدنی و صادرات صنایع وابسته نیز از این تفاوت سود زیادی خواهد برد.

نتیجه نهایی افزایش نارضایتی عمومی و شکاف ملی است. اگر افکار عمومی این است که دولت برای کاهش کسری بودجه و عدم مشاهده همه جوانب، در زندگی سخت خود با تحولات جدیدی مواجه شده است. شکاف بین دولت و ملت در حال افزایش است و اعتماد عمومی به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

امیدوارم سیاست های معقولی اتخاذ شود.

دیدگاهتان را بنویسید