شکستن رکورد ماهانه برای تورم روز جدید

شکستن رکورد ماهانه برای تورم روز جدید

روز جدید : گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد تورم ماهانه در خردادماه امسال به ۱۲.۲ درصد رسید که بالاترین میزان از زمان انتشار است. به طور رسمی آمار ماهانه تورم را از اوایل دهه 1980 ارائه می کند. علاوه بر تورم ماهانه، تورم نقطه به نقطه 52.5 درصد بیشتر از دو دهه گذشته است. یکی از عوامل اصلی افزایش تورم در خرداد ماه، تغییر سیاست پرداخت ارز ترجیحی است. اما تورم مزمن و بلندمدت اقتصاد ایران ریشه در کسری بودجه دارد. کارشناسان معتقدند سیاستمداران با یک استراتژی دوجانبه می توانند تورم را در دستور کار قرار دهند. این استراتژی شامل دو جناح سیاسی است. سیاست مالی باید برای متعادل کردن درآمدها و هزینه های بودجه با ثبات تورم ارائه شود. سیاست پولی به‌عنوان ابزاری که می‌تواند فوراً مورد استفاده قرار گیرد، باید شوک‌های قیمتی برخی محصولات را به شدت عقیم کند و از تبدیل این عامل به تورم در سطح اقتصاد ملی جلوگیری کند.

تورم خرداد 1401 پر حادثه بود و با توجه به سوابق فراوان باید در تاریخ آمار تورم اقتصاد ایران ثبت شود. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم ماهانه در آخرین ماه بهار 12.2 درصد گزارش شده است که بالاترین رقم از آغاز آمار ماهانه مرکز در اوایل سال 1380 است. تورم ماهانه در اردیبهشت ماه 3.5 درصد گزارش شده است. تورم نقطه به نقطه نیز با 52.5 درصد بالاترین ارزش دو دهه اخیر را به ثبت رساند. تورم نقطه به نقطه از تغییرات شاخص بهای مصرف کننده در خرداد ماه امسال نسبت به سال قبل خبر داد و این رقم در اردیبهشت ماه 39.3 درصد گزارش شد.

متوسط ​​تورم 12 ماهه در خرداد ماه 39.4 درصد بوده است، اما پیش بینی می شود تا پایان سال جاری به سطحی نزدیک به 50 درصد برسد. تغییر روش پرداخت 4200 تومانی یکی از عوامل مهم افزایش تورم در خرداد ماه است که در گروه محصولات غذایی خود را نشان می دهد. سیاست 4200 دلاری برای جلوگیری از افزایش قیمت و دیکته کردن نرخ دلار در بازار توسط سیاستمداران طراحی شده است. اما در این مدت علاوه بر فساد گسترده، تخلیه ذخایر ارزی، سردرگمی نهادهای اقتصادی و صدور بخشنامه های متعدد، در نهایت تصمیم به کنار گذاشتن این سیاست گرفته شد. سرانجام شوک قیمتی که باید با قیمت‌گذاری منظم دلار مهار می‌شد، در خرداد 1401 در ایستگاه آزاد شد. در این شرایط، سیاستمداران باید برای تغییر جهت تورم پیشقدم شوند.

  دو بار تصمیم گرفتم از فوتبال خداحافظی کنم/ دلم برای قرارداد چند بازیکن خارجی تنگ شده است!

یک سیاستمدار چه باید بکند؟ چهار سوال، چهار پاسخ

با توجه به اینکه سیاستمداران مجبور بودند 4200 دلار را حذف کنند، سوال اصلی این است که چگونه تورم را معکوس کنیم. در این خصوص باید تاکید کرد که بدون شک در بلندمدت علت تورم مزمن، عدم تعادل در بودجه و سیستم بانکی است. عدم تعادل در بودجه و نظام بانکی در نهایت از منابع پایه پولی بانک مرکزی تامین می شود و باعث افزایش تورم می شود. بنابراین، اگر می خواهیم تورم مزمن را درمان کنیم، باید به هر دو فکر کنیم. سوال دوم این است که هیچ راهی برای کاهش تورم در کوتاه مدت وجود ندارد؟ علاوه بر ایران، تورم در کشورهای دیگر نیز به وجود آمده است و بانک های مرکزی با سیاست های پولی مناسب به دنبال مهار تورم هستند. از روسیه که تجربه مهار تورم در دوران جنگ را داشت گرفته تا آمریکا، اروپا و سایر کشورها سعی کرده اند با استفاده از ابزارهای نرخ بهره، تورم را در کوتاه مدت مهار کنند. بنابراین نسخه کوتاه مدت مهار تورم، تعیین سیاست پولی است.

سوال 3: افزایش تورم در ایران به دلیل حذف دلار 4200 دلاری و افزایش هزینه های عرضه است، آیا سیاست پولی تاثیری دارد؟ درست است که افزایش تورم عمدتاً ناشی از افزایش قیمت مواد غذایی است که به دلیل تغییر دلار 4200 دلاری و تأثیر افزایش قیمت جهانی است. اما این اتفاقی نیست که فقط در ایران رخ داده است، بلکه در کشورهایی که از ابزارهای نرخ بهره استفاده کرده اند، قیمت کالاها در جهان به دلیل شوک جنگ افزایش یافته و بانک های مرکزی از سیاست های پولی استفاده می کنند. نکته دیگر اینکه تورم سمت عرضه ممکن است به تحریک تقاضا ادامه دهد و در نتیجه موج تورم بیشتر از قبل شود. به همین دلیل است که بانک‌های مرکزی سعی می‌کنند با تعدیل انتظارات تورمی از طریق تعدیل نرخ‌های بهره، انتظارات تورمی را برآورده کنند.

  پراید 164 میلیون تومان شد/ افزایش شدید قیمت ها ادامه دارد

به نظر می رسد اخبار سیاسی کنونی به گونه ای نیست که بتوان انتظارات تورمی را کاهش داد، بنابراین ابزار مهم در شرایط کنونی استفاده صحیح از سیاست های پولی است. در شرایط کنونی می توان با سیاست های پولی مناسب، تغییرات قیمت کالاها را عقیم کرد و بانک مرکزی با قدرت موضع تهاجمی در پیش گرفت و از تبدیل شدن تغییرات قیمت برخی محصولات به تورم جلوگیری کرد. این نیز مستلزم پذیرش اختیارات بانک مرکزی از سوی دولت است.

سوال چهارم این است که آیا افزایش نرخ سود در شرایط فعلی باعث رکود نمی شود؟ برخی معتقدند افزایش نرخ بهره باعث کاهش تولید و افزایش رکود می شود. نکته مهم این است که تغییر نرخ بهره در سیاست پولی باید متناسب با تغییر تورم باشد و این ابزار می تواند در کوتاه مدت توسط سیاستمداران استفاده شود. بلافاصله پس از کاهش تورم، نرخ بهره را می توان به تدریج کاهش داد. این اتفاق در اقتصاد روسیه در دوران جنگ و تحریم ها افتاد و در نهایت نرخ تورم در این کشور کاهش یافت. بنابراین می‌توان در کوتاه‌مدت تغییری در سیاست‌های پولی ایجاد کرد و پس از کاهش تورم، از شدت سیاست انقباضی کاسته و جا برای بهبود تولید وجود داشت.

تورم ماهانه مواد غذایی 26 درصد

گزارش شاخص بهای مصرف کننده در خرداد 1401 نشان می دهد که تورم ماهانه در این ماه به 12.2 درصد رسیده است که میانگین قیمت مصرف کننده در این ماه 12.2 درصد افزایش یافته است. پیش از این، اقتصاددانان تورم بالای 0.8 درصد را ملاک اقتصاد ایران قرار می دادند. تورم 12.2 درصدی در حال حاضر بسیار بیشتر از تورم ماهانه است. اگرچه تورم سالانه در بسیاری از کشورها در حال افزایش است، اما این رقم حتی در شرایط فعلی زیر 10 درصد است. این امر مؤید آن است که وضعیت تورم در کشور نسبت به سایر کشورهای جهان که حتی در وضعیت تورم فزاینده قرار دارند، نامطلوب تر است. در بسیاری از کشورها، از سیاست نرخ بهره برای کنترل تورم استفاده می‌شود، اما به نظر می‌رسد سیاستمداران در کشور قصد دارند با فناوری سال‌های گذشته، یعنی تمرکز بر لنگر ارز، تورم را مهار کنند.

  واکنش مشاهی محدم به قرار گرفتن مجدد ایران در لیست سیاه FATF: این اتفاق جدیدی نیست

در حال حاضر دلیل افزایش تورم در کشور تغییر سیاست تخصیص دلار ۴۲۰۰ تومانی است که بر تورم مواد غذایی تاثیر گذاشته است. تورم ماهانه گروه غذا در خردادماه 25.9 درصد گزارش شده است. به نظر می رسد در دهه های اخیر نرخ تورم مواد غذایی طی یک ماه آنچنان افزایش نیافته است و از این حیث می توان رکورد تورم مواد غذایی را نیز به خرداد پرحادثه تورمی اضافه کرد. در میان محصولات غذایی، قیمت نفت 200 درصد افزایش یافت و بیشترین تاثیر را بر افزایش تورم در این گروه داشت. شیر، پنیر و تخم مرغ نیز 47 درصد افزایش یافت. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، در گروه کالاها و خدمات غیرخوراکی، گروه هتل ها و رستوران ها با توجه به افزایش قیمت ساندویچ ها و انواع غذاهای سرو شده در رستوران ها، گروه مبلمان و لوازم خانگی به دلیل افزایش قیمت ها. گروه شوینده و بهداشت به دلیل افزایش قیمت خدمات پزشکی خدمات سرپایی و بیمارستانی بیشترین افزایش را نسبت به ماه قبل داشته اند.

دیدگاهتان را بنویسید